Skip to content

Borsa İşlemlerine Nasıl Başlanır?

Bugünün dijital dünyasında en fazla talep gören pazarlardan birisi de hiç kuşkusuz borsalardır. Ülkemizde borsa denilince ilk olarak hisse senedi işlemlerinin gerçekleştiği Borsa İstanbul akla gelir. Burada çeşitli şirketlere ait hisse senetleri işlem görürler. Ülkemiz hisse senedi borsası olan Borsa İstanbul bünyesinde yer alan pazarlar ve borsalarda hisse senetleri dışında opsiyon sözleşmeleri, sertifikalar, aracı kuruluş varantları, kira sertifikaları, vadeli işlem sözleşmeleri, borçlanma araçları, opsiyon sözleşmeleri ile kıymetli madenler ve taşlar da işlem görmektedir. Bu anlamda aslında ciddi bir enstrüman çeşitliliği sunmaktadır.

Hisse Senetleri Sahibine Çeşitli Haklar Sağlar

Borsaya kote olabilmek için ise şirket hisse senetlerinin halka arz edilmesi gerekmektedir. Halka arz edilen hisse senetleri aksi belirtilmediği taktirde adi hisse senedi olarak piyasaya sürülmektedir. Bu hisse senetleri onu satan alan kişiye şirketin sermayesinden ne kadar bir payı satın aldığını gösterirler. Tabi buna ek olarak bu hisse senetleri şirket yönetiminde olabilme, genel kurullarda oy kullanabilme, şirketin işleyişi ile ilgili bilgi alabilme, kar payı dağıtımından yararlanma, şirket tekrar hisse senedi çıkardığında öncelikli olarak satın alabilme (rüçhan hakkı) ve tasfiyeye gidildiğinde bakiye kalırsa bundan pay talep etme gibi başka haklar da sağlar.

Hisse Senetleri Farklı Pazarlarda İşlem Görür

Halka arz edilen hisse senetleri şirketin halka açık olan bölümünün büyüklüğüne bağlı olarak Yıldız Pazar, Ana Pazar ve Gelişen İşletmeler Pazarı olarak 3 ana bölüme ayrılmaktadır. Hisse senetlerinin halka arz edilmiş bölümü 100 Milyon Türk Lirası’nın üzerinde olan şirketlerin hisse senetleri Yıldız Pazar’da, 25-100 Milyon Türk Lirası arası olanlar Ana Pazar’da ve 25 Milyon Türk Lirası’nın altında olanlar ise Gelişen İşletmeler Pazarı’nda işlem görürler. Ayrıca faaliyetleri sırasında anormal durumlar tespit edilen şirketlerin hisse senetleri de eski adıyla Gözaltı Pazarı olarak adlandırılan Yakından İzleme Pazarı’nda işlem görmektedir. Bu şirketler ve hisse senetleri ile ilgili gelişmeler yakından takip edilmekte ve duyurulmaktadır.

Borsa İşlemlerine Başlamak için Öncelikle Yatırım Hesabınızın Olması Gerekir

Borsada işlemlere başlayabilmek için öncelikle bir yatırım hesabınızın olması gerekir. Bu hesabın ise Sermaye Piyasası Kurulu’ndan borsada aracılık etmek üzere izin almış olan bir banka ya da aracı kurumda bulunuyor olması gerekir. Borsada işlemlerinizi bir aracı kuruluş olmadan gerçekleştiremezsiniz. Yani borsaya direkt emir göndermeniz yasaklanmıştır. Sizin gönderdiğiniz emirler aracı kuruluş tarafından borsanın algılayabileceği bir formata çevrilerek gönderilir. Tabi bu işlemler çok hızlı gerçekleştiği için siz bunu normalde algılayamazsınız.

İşlem Yapacak Aracı Kurumun Seçimi

Bir aracı kurum ya da banka seçerken ise önemli kriterler mevcuttur. İşlemlerinizi yürüteceğiniz banka ya da aracı kurumun size uygulayacağı komisyon oranları ve diğer masraflar çok önemlidir. Yüksek oranlar uygulayan bir aracı kuruluş ile gelir elde etmeniz oldukça zor olacaktır. Ya da elde ettiğiniz gelirden hatırı sayılır bir bölümü orada bırakmış olursunuz. Bu nedenle seçimlerinizde komisyon oranları önemli olacaktır. Aracı kurum ya da banka seçerken dikkat etmeniz gereken bir diğer nokta da size sağlanan verilerin anlık olarak mı yoksa gecikmeli olarak mı geldiğidir. Eğer ekranda gördüğünüz veriler çok gecikmeli olarak size ulaşıyorsa yanlış kararlar alarak hatalı yatırımlar yapmanıza neden olabilir. Bu nedenle verilerin size ulaşma zamanı büyük önem taşır. Seçim yaparken bu kritere de dikkat etmelisiniz.

Finansal Okur Yazarlık Önemlidir

Borsada işlemlere başlamadan önce çalışmayı planladığınız aracı kuruluştan eğitim talep edin. Burada kullanılan emirler, piyasanın işleyişi gibi konularda size verilecek eğitimlerde elde ettiğiniz bilgileri iyice öğrenin. Sonrasında ise talep edeceğiniz deneme hesaplarında bu bilgileri pratikte kullanmayı öğrenin. Aynı zamanda borsada yatırım yapabilmek için finansal anlamda okur yazar olmakta ciddi yararlar vardır. Örneğin bir şirketin bilançosunu ve diğer finansal tablolarını doğru şekilde okuyamıyorsanız borsada yapacağınız yatırımlarda sürekli olarak başkalarına bağımlı kalırsınız.

Eğer bir bilançoda gizlenmiş bir kalemi göremiyorsanız sizi kandırmaları çok kolay olacaktır. Aslında zarar etmiş bir şirket yapılan bir değişiklik ile karda gösterilebilir ve siz de bu şirkete yatırım yapabilirsiniz. Sonrasında ise telafi edilemeyen zararlar ortaya çıkar. Örneğin sermayesi erimiş ancak maddi olmayan duran varlıklar kalemine çok büyük rakamlar yazılarak yüksek sermayeye sahip gibi gösterilen bir şirket sonrasında sürekli zarar açıklayabilecektir.

Spekülatif Sığ Hisselerden Uzak Durun

Finansal okur yazarlığa ek olarak daha önce çok fazla spekülatif hareketlerin yaşandığı sığ hisseleri de asla yüksek fiyatlardan almamalısınız. Spekülasyon yapan kişi ya da gruplar önceden bu hisse senetlerini ucuz fiyatlardan toplamaktadırlar. Sonrasında düşük hacimlerdeki işlemler ile fiyatları yukarı çekmeye başlamaktadırlar. İnsanlar da hisse senedinin fiyatının yükselme trendine girdiğini düşünerek alım yapmaya başlamaktadırlar. Bu spekülasyonu hazırlayanlar ise yüksek fiyatlardan bu hisseleri diğer yatırımcılara satarak o hisseden ciddi karlarla çıkmaktadırlar. Sonrasında spekülatif bir yükseliş olduğu ortaya çıkınca hisse fiyatları çok daha geriye gelmekte ve insanlar ciddi zararlara uğramaktadır. Bu tür tuzaklara düşmemek için borsanın yapısını iyi bilmek ve finansal anlamda iyi bir okur yazar olmak gerekmektedir.

Nasıl Bir Yatırımcı Olacağınıza Karar Verin

Tabi borsada nasıl bir yatırımcı olacağınız da çok önemlidir. Eğer orta ve uzun vadede doğru hisse senetlerine yatırım yapan bir yatırımcı olursanız borsada kolay kolay para kaybetmezsiniz. Ancak çok kısa sürede büyük paralar hedeflerseniz büyük ihtimalle zarar edersiniz. Çünkü bir analiz ve öngörüye dayanmayan günlük alım satımlar insanlara genellikle para kaybettirirler.

İlk Yorum Yapan Olun!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir